🇬🇧 This complete guide is also available in English.
Read in English ➔

विदेशमा पढ्न, काम गर्न वा स्थायी बसोबासका लागि जाँदा प्रायः सोधिने प्रश्न हो— नेपालमा कागजातको एपोस्टिल (Apostille) हुन्छ कि दूतावास प्रमाणीकरण (Embassy Legalization)? धेरै नेपालीहरू यस विषयमा अलमलिने गरेका छन्। यहाँ हामी यसको कानुनी यथार्थ र सही प्रक्रियाबारे स्पष्ट पार्दैछौं।

एपोस्टिल (Apostille) भनेको के हो?

एपोस्टिल भनेको सन् १९६१ को हेग कन्भेन्सन (Hague Apostille Convention) अन्तर्गत जारी गरिने एक विशेष अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणीकरण प्रमाणपत्र हो। यदि कुनै देश यो महासन्धिको सदस्य राष्ट्र हो भने, त्यो देशले जारी गरेको कागजातमा एपोस्टिल छाप लागेपछि अन्य सदस्य राष्ट्रहरूमा दूतावास प्रमाणीकरण गरिरहनु पर्दैन।

के नेपाल हेग एपोस्टिल महासन्धिको सदस्य हो?

महत्वपूर्ण कानुनी तथ्य: नेपाल हालसम्म १९६१ को हेग एपोस्टिल महासन्धिको हस्ताक्षरकर्ता (सदस्य) राष्ट्र होइन। त्यसैले नेपाल सरकारले औपचारिक रूपमा ‘Apostille Certificate’ जारी गर्दैन।

नेपाली कागजातहरू विदेशमा कसरी मान्य गराउने?

नेपाल एपोस्टिल महासन्धिमा सामेल नभएको कारणले नेपाली नागरिकहरूले परम्परागत शृंखलाबद्ध प्रमाणीकरण (Chain of Legalization) वा दूतावास प्रमाणीकरण (Embassy Attestation) प्रक्रिया नै अपनाउनुपर्छ:

  1. नोटरी प्रमाणीकरण (Notary Attestation): आधिकारिक नोटरी पब्लिकबाट कागजातको अंग्रेजी अनुवाद वा सक्कल बमोजिम नक्कल प्रमाणित गर्ने।
  2. सरकारी निकायको रुजु: सम्बन्धित मन्त्रालय वा जारी गर्ने निकायबाट रुजु।
  3. कन्सुलर प्रमाणीकरण: आधिकारिक कन्सुलर प्रमाणीकरण।
  4. सम्बन्धित देशको दूतावास प्रमाणीकरण: सम्बन्धित मुलुकको काठमाडौँस्थित दूतावासबाट प्रमाणीकरण गराउने।

यदि विदेशी निकायले एपोस्टिल माग्यो भने के गर्ने?

यदि तपाईंले आवेदन गर्नुभएको विदेशी विश्वविद्यालय वा रोजगारदाताले ‘Apostille’ माग्यो भने, तपाईंले नेपाल हेग कन्भेन्सनको सदस्य नरहेको जानकारी गराउँदै आधिकारिक कन्सुलर र दूतावास प्रमाणीकरण (Embassy Attestation) पेश गर्नुपर्छ। हाम्रोनोटरीले यस सम्बन्धी आधिकारिक स्पष्टीकरण र कागजात प्रमाणीकरणमा सहयोग गर्दछ।