🇬🇧 This complete guide is also available in English.
Read in English ➔

नेपाल सरकारले हरेक नेपाली नागरिकको जैविक तथा वैयक्तिक विवरण डिजिटलाइज गर्न १० अङ्कको राष्ट्रिय परिचयपत्र (National Identity Card – NID) अनिवार्य गरिसकेको छ। अहिले नयाँ इ-पासपोर्ट (E-Passport) बनाउन, राहदानी नवीकरण गर्न, सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिन, व्यक्तिगत आयकर दर्ता (PAN), तथा बैंक खाता सञ्चालनका लागि समेत राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर अनिवार्य बनाइएको छ। यस विस्तृत गाइडमा हामी तपाईंलाई घरमै बसेर आफ्नै मोबाइल वा कम्प्युटरबाट NID को अनलाइन पूर्व-दर्ता फारम कसरी भर्ने, के-के कागजात चाहिन्छ, र बायोमेट्रिक दिएको केही दिनमै कसरी NID नम्बर प्राप्त गर्ने भन्नेबारे पूर्ण जानकारी दिन्छौँ।

💡 मुख्य तथ्यहरू (Key Highlights):

  • आधिकारिक वेबसाइट: राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागको पोर्टल donidcr.gov.np वा idcard.donidcr.gov.np
  • लाग्ने शुल्क: पहिलो पटक NID दर्ता गर्दा पूर्ण रूपमा निःशुल्क (रु. ०)।
  • NID नम्बर: बायोमेट्रिक दिएको केही घण्टादेखि २-३ दिनभित्रै मोबाइलमा SMS मार्फत प्राप्त हुन्छ (पासपोर्टका लागि कार्ड आउन कुर्नु पर्दैन, नम्बर मात्र भए पुग्छ)।
  • उमेर हद: १६ वर्ष पूरा भई नेपाली नागरिकता प्राप्त गरेका सबै नागरिकहरू।

१. राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाउन चाहिने कागजातहरू (Required Documents)

NID का लागि विवरण रुजु तथा बायोमेट्रिक गराउन जाँदा तल उल्लेखित सम्पूर्ण कागजातहरूको सक्कल (Original) साथमा अनिवार्य लैजानुपर्छ:

आवेदकको अवस्था अनिवार्य कागजातहरू कैफियत
अविवाहित नागरिक १. सक्कल नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र
२. बाबु र आमाको नागरिकता प्रमाणपत्रको सक्कल वा प्रतिलिपि
नागरिकतामा उल्लेखित नाम, थर र जन्ममिति स्पष्ट बुझिने हुनुपर्छ।
विवाहित महिला (पतिको थर कायम गर्न) १. सक्कल नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र
२. सक्कल विवाहदर्ता प्रमाणपत्र
३. श्रीमानको सक्कल नागरिकता
नागरिकता माइतीकै थरमा भए पनि विवाहदर्ता देखाएर पतिको विवरण समावेश गर्नुपर्छ।
बसाइँसराइ गरेका व्यक्ति १. सक्कल नागरिकता प्रमाणपत्र
२. आधिकारिक बसाइँसराइ दर्ता प्रमाणपत्र
यदि हालको ठेगाना नागरिकताको भन्दा फरक जिल्ला वा पालिकामा भएमा बसाइँसराइ अनिवार्य चाहिन्छ।
मृत्यु भएका बाबुआमा वा पति/पत्नी १. स्थानीय तहबाट जारी आधिकारिक मृत्युदर्ता प्रमाणपत्र पारिवारिक विवरण रुजु गर्दा मृत्युदर्ता आवश्यक पर्दछ।

२. अनलाइन प्रि-इनरोलमेन्ट (Pre-Enrollment) फारम भर्ने तरिका

राष्ट्रिय परिचयपत्रका लागि जिल्ला प्रशासन वा वडा कार्यालय जानुअघि अनलाइन फारम भर्नु अनिवार्य छ। आफ्नै मोबाइल वा कम्प्युटरबाट फारम भर्ने चरणहरू:

चरण १: आधिकारिक पोर्टल खोल्नुहोस्

कुनै पनि वेब ब्राउजरमा https://idcard.donidcr.gov.np वा राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागको वेबसाइट donidcr.gov.np मा गई “Login for Individual” मा क्लिक गर्नुहोस्।

चरण २: मोबाइल नम्बर प्रमाणीकरण (OTP Login)

आफ्नो चालु मोबाइल नम्बर हाल्नुहोस्। तपाईंको मोबाइलमा ६ अङ्कको प्रमाणीकरण कोड (OTP) आउनेछ। उक्त OTP हालेर लगइन गर्नुहोस्।

चरण ३: व्यक्तिगत र पारिवारिक विवरण प्रविष्टि

  • व्यक्तिगत विवरण: आफ्नो नाम, थर, लिङ्ग, जन्ममिति (विक्रम संवत् र इस्वी संवत्), र नागरिकता जारी भएको जिल्ला तथा मिति भर्नुहोस्।
  • आमाबुबाको विवरण: बुबा, आमा र बाजेको नाम, थर र नागरिकता नम्बर उल्लेख गर्नुहोस्।
  • विवाहिक स्थिति: विवाहित भएमा पति/पत्नीको नाम र नागरिकता नम्बर भर्नुहोस्।
💡 त्रुटिमुक्त फारम भर्ने सुझाव: फारम भर्दा नाम र जन्ममिति नागरिकताको रेकर्डसँग ठ्याक्कै मेल खानुपर्छ। नेपाली अक्षर शुद्धसँग टाइप गर्न हाम्रो निःशुल्क रोमनाइज्ड नेपाली युनिकोड टाइपिङ टूल र जन्ममितिको BS बाट AD निकाल्न नेपाली मिति रूपान्तरण क्याल्कुलेटर प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।

चरण ४: स्थायी तथा अस्थायी ठेगाना

नागरिकता अनुसारको प्रदेश, जिल्ला, स्थानीय तह, र वडा नम्बर छनोट गर्नुहोस्। यदि हाल बसाइँ सर्नुभएको छ भने सोही अनुसारको ठेगाना उल्लेख गरी बसाइँसराइ दर्ता नम्बर राख्नुहोस्।

चरण ५: बायोमेट्रिक स्टेशन र मिति छनोट (Appointment)

फारम बुझाउन र बायोमेट्रिक (फोटो/फिंगरप्रिन्ट) दिनका लागि पायक पर्ने जिल्ला प्रशासन कार्यालय, इलाका प्रशासन कार्यालय, वा तोकिएको वडा कार्यालय छान्नुहोस् र फारम Submit गर्नुहोस्।

चरण ६: टोकन र बारकोड प्रिन्ट गर्नुहोस्

फारम सबमिट भएपछि स्क्रिनमा Application Number र बारकोडसहितको PDF सिर्जना हुन्छ। यसलाई डाउनलोड गरी स्पष्ट देखिने गरी प्रिन्ट गर्नुहोस्।

३. बायोमेट्रिकका दिन के-के हुन्छ? (Biometric Station Walkthrough)

तोकिएको मितिमा प्रिन्ट गरिएको फारम र आवश्यक सक्कल कागजात लिई कार्यालयमा जानुहोस्:

  1. कागजात रुजु: कर्मचारीले तपाईंको सक्कल नागरिकता र अनलाइन फारमको बारकोड स्क्यान गरी विवरण जाँच्नेछन्।
  2. १० वटै औँठाछाप (Ten Fingerprints): डिजिटल स्क्यानरमा दुवै हातका १० वटै औँलाहरूको रेखा लिइन्छ।
  3. दुवै आँखाको आइरिस स्क्यान (Iris Scan): बायोमेट्रिक सुरक्षाका लागि आँखाको नानी स्क्यान गरिन्छ।
  4. डिजिटल फोटो र हस्ताक्षर: स्थलमै लाइभ डिजिटल तस्बिर खिचिने भएकाले पासपोर्ट साइजको फोटो बोकिरहनु पर्दैन। डिजिटल प्याडमा हस्ताक्षर गराइन्छ।
  5. प्रमाणीकरण निस्सा (Receipt): सम्पूर्ण प्रक्रिया सकिएपछि तपाईंलाई विवरण रुजु भएको एउटा रसिद दिइन्छ, जसमा तपाईंको आवेदन नम्बर सुरक्षित रहन्छ।

४. राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर (NID Number) कसरी थाहा पाउने?

इ-पासपोर्ट बनाउनका लागि स्मार्ट कार्ड नै कुर्नु पर्दैन। बायोमेट्रिक दिएको केही समयपछि निम्न तरिकाबाट तपाईंले आफ्नो १० अङ्कको NID नम्बर पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ:

  • SMS मार्फत: बायोमेट्रिक प्रणालीमा विवरण स्वीकृत भएपछि दर्ता गरिएको मोबाइल नम्बरमा स्वतः SMS आउँछ।
  • वेबसाइटबाट जाँच गर्ने: donidcr.gov.np मा गई आफ्नो Application Number र जन्ममिति हानेर स्थिति हेर्न सकिन्छ।
  • मोबाइल एसएमएस कोड: तपाईंको मोबाइल म्यासेज बक्समा गई NID <Application Number> टाइप गरी 30001 मा पठाएर पनि NID नम्बर प्राप्त गर्न सकिन्छ।

५. राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाउँदा धेरैले गर्ने गल्तीहरू र समाधान

⚠️ यी विषयमा विशेष ध्यान दिनुहोस्:

  • नागरिकता र शैक्षिक प्रमाणपत्रमा फरक नाम: यदि नागरिकता र एसईई/प्लस टु प्रमाणपत्रमा नाम वा जन्ममिति फरक छ भने पहिले नागरिकता वा शैक्षिक प्रमाणपत्र सच्याएर मात्र NID बनाउनु राम्रो हुन्छ।
  • मोबाइल नम्बर आफ्नै हुनुपर्ने: अरू कसैको वा साइबरवालाको मोबाइल नम्बर नहाल्नुहोस् किनभने भविष्यमा सबै सरकारी प्रमाणीकरण कोड (OTP) यही नम्बरमा आउँछ।
  • विवाहित महिलाको माइतीको नागरिकता: पतिको नागरिकता साथमा भए पनि फारम भर्दा आफ्नै सक्कल नागरिकता अनिवार्य चाहिन्छ।

६. विदेश यात्रा र कानुनी कागजात प्रमाणीकरण

राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर आइसकेपछि तपाईंले सहजै इ-पासपोर्ट (E-Passport) को अनलाइन आवेदन दिन सक्नुहुन्छ।

राहदानी बनिसकेपछि विदेश अध्ययन (Student Visa), रोजगारी (Work Permit), वा विदेश भ्रमणका लागि आवश्यक पर्ने नागरिकता, जन्मदर्ता, नाता प्रमाणित, अविवाहित प्रमाणपत्र र शैक्षिक प्रमाणपत्रहरूको सर्टिफाइड नोटरी अनुवाद (Certified Translation) र सक्कल बमोजिम नक्कल गराउन परेमा हाम्रो हाम्रो नोटरी (Hamro Notary) को चाबहिल कार्यालयमा आएर १० देखि १५ मिनेटमै आधिकारिक सेवा लिन सक्नुहुन्छ।


प्रायः सोधिने प्रश्नहरू (FAQs)

१. के राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाउन कुनै शुल्क लाग्छ?

लाग्दैन। नेपाल सरकारले पहिलो पटक राष्ट्रिय परिचयपत्र दर्ता गर्दा कुनै पनि सरकारी दस्तुर लिँदैन, यो पूर्ण रूपमा निःशुल्क सेवा हो।

२. पासपोर्ट बनाउन स्मार्ट कार्ड नै चाहिन्छ कि नम्बर भए पुग्छ?

पासपोर्ट बनाउन भौतिक प्लास्टिक स्मार्ट कार्ड चाहिँदैन। बायोमेट्रिकपछि प्राप्त हुने १० अङ्कको NID नम्बर वा फारमको बारकोड नम्बर भए पुग्छ।

३. आफ्नो जिल्ला बाहिरबाट NID बनाउन सकिन्छ?

काठमाडौँ उपत्यकामा बस्ने अन्य जिल्लाका नागरिकहरूले जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर तथा तोकिएका राष्ट्रिय परिचयपत्र स्टेसनहरूबाट पनि बायोमेट्रिक दर्ता गराउन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।